8. Sınıf Ünite 4 : Çağdaş Türkiye Yolunda Adımlar

Saltanat’ın Kaldırılması (1 Kasım 1922)

  • İtilaf devletleri barış konferansına TBMM ile birlikte İstanbul Hükümeti’ni de çağırdılar.
  • Amaçları Türk heyetleri arasında ikilik çıkarmaktı.
  • TBMM hem bu ikiliği kaldırmak hem de milli egemenliği tam olarak gerçekleştirmek için Saltanatın kaldırılmasına karar verdi.

Sonuçları

  • Altı yüz yıldan beri devam eden Osmanlı hanedanı sona erdi.
  • Tevfik Paşa Hükümeti istifa etti.
  • Son Osmanlı hükümdarı Sultan Vahdettin İstanbul’dan ayrıldı.
  • Laikliğin gerçekleştirilmesi için ilk önemli adım atıldı.
  • İtilaf devletlerinin çıkarmak istedikleri ikilik önlendi.
  • Milli egemenliğin gerçekleşmesi için önemli bir aşama kayde­dildi.
  • Osmanlı hanedanından şehzade Abdülmecit Efendi TBMM tarafından Halifeliğe seçildi.
  • Şartlar uygun olmadığı için halifelik kaldırılmamıştır.

Lozan Antlaşması(24 Temmuz 1923)

🔹1. Lozan Görüşmeleri

20 Kasım 1922- 4 Şubat 1923

🔹2. Lozan Görüşmeleri

23 Nisan 1923 – 24 Temmuz 1923

Katılan Devletler

İngiltere – İtalya – Yunanistan – Fransa

Japonya – Romanya – Yugoslavya

Boğazlarla ilgili Görüşmelere Katılanlar; Sovyet Rusya-Bulgaristan

🔍Gözlemci Devlet; ABD

Konferansın Toplanma Yeri Sorunu

🔵TBMM, konferansın İzmir’de toplanmasını istiyordu, böylece;

*  Mustafa Kemal Paşa’nın konferansı etkilemesi kolaylaşacak

* Türk heyeti ile TBMM arasındaki haberleşme daha kolay sağlanacaktı.

*  İtilaf devletleri ise uluslararası konferansların tarafsız ülkeler­de toplanması gerektiğini bildirdiler.

*  Konferansın İsviçre’nin Lozan kentinde yapılması kabul edildi.

Konferansa Gönderilecek Temsilci Sorunu

* TBMM’yi Lozan Konferansı’nda hükümet başkanı Rauf (Orbay) Bey temsil etmek istiyordu.

*  Amacı Mondros Ateşkesi’ni imzalamakla edindiği kötü izleni­mi silmekti.

*  Mustafa Kemal Paşa Mudanya’da başarılı bir ateşkes imza­lamış olan İsmet Paşa’yı tercih etti.

*  TBMM tarafından İsmet Paşa’nın temsilci olması kararlaştırıldı.

Konferansta Görüşülecek Konular

🔵Türk heyeti, konferansta sadece Kurtuluş Savaşı’yla ilgili ko­nuları değil yüzlerce yıllık sorunları görüşecekti.

🔵Türk heyeti iki konuda kesinlikle taviz vermeyecekti, bunlar;

*  Ermeni meselesi

*  Kapitülasyonların kaldırılması

* Konferansta görüşülecek diğer konularla ilgili olarak ise pa­zarlık yapılacaktı.

Lozan Görüşmelerinin Başlaması ve Kesilmesi

🔵  20 Kasım 1922’de başlayan Lozan görüşmeleri bir süre son­ra tıkandı.

🔵  İtilaf devletleri Türk heyetinden birçok konuda taviz istediler.

🔵  En çok anlaşmazlık çıkan konular şunlardı;

*   Kapitülasyonlar

*    Dış borçlar

*    Musul sorunu

*    Boğazlar sorunu

🔹  Bu gelişmeler üzerine Lozan görüşmeleri 4 Şubat 1923’te ke­sildi.

🔹  Lozan görüşmelerinin kesildiği dönemde Türkiye’de iki önem­li olay meydana geldi.

❗ İzmir I. İktisat Kongresi (17 Şubat 1923)

❗ I. TBMM’nin feshedilmesi (1 Nisan 1923)

Lozan Görüşmelerinin Yeniden Başlaması ve Barış Antlaş­ması’nın İmzalanması

*Lozan konferansının dağılması üzerine TBMM, boğazlar ve çevresini ele geçirmek için hazırlık yapmaya başladı. İngiliz­lerle savaş tehlikesi ortaya çıktı.

*  İngiltere’de ise kamuoyu yeni bir savaşa karşı idi. Ayrıca İn­giliz sömürgeleri çıkacak bir savaşta yardım göndermeye­ceklerini, diğer Avrupa devletleri ise tarafsız kalacaklarını açıkladılar.

*  Her iki tarafında savaşı göze alamaması üzerine konferans yeniden toplandı.

*  24 Temmuz 1923’te Lozan Antlaşması imzalandı.

Lozan Antlaşması’nın Maddeleri

1. Sınırlar 

Doğu Sınırı : Görüşülmedi, Kars antlaşması geçerli oldu.

Irak Sınırı     : Musul konusunda anlaşmazlık çıkması üzerineTürkiye ile İngiltere arasında ikili görüşmelere  bırakıldı.

Suriye Sınırı  : 20 Ekim 1921’de imzalanan Ankara Antlaşması’­na göre belirlendi.

Batı Sınırı    : Meriç nehri sınır oldu.

Ege Adalar   : Bozcaada ve Gökçeada Türkiye’ye, Oniki Ada İtalya’ya, diğer bütün Ege adaları silahsızlandı­rılması şartıyla Yunanistan’a verildi. II. Dünya savaşından sonra imzalanan Paris Antlaşması ile 12 Ada Yunanistan’a verildi.

2. Boğazlar

⚓ Boğazların yönetimi başkanlığını bir Türk’ün yapacağı ulus­lararası komisyona bırakılacak.

⚓ Boğazların her iki yakasında yirmişer km’lik alan silahsızlan­dırılacak.

⚓  Ticaret gemileri serbestçe boğazlardan geçebilecek.

⚓  Savaş gemilerine tonaj sınırlaması getirilecek.

⚓ Savaş ihtimali olduğunda Türkiye boğazlan silahlandırabilecek.

3. İstanbul’un Durumu

İstanbul’un Lozan antlaşması’nın TBMM’de onaylanmasın­dan sonra bir buçuk ay içerisinde İtilaf devletlerince boşaltıl­ması kararlaştırıldı.

4. Kapitülasyonlar

Kapitülasyonların bütün sonuçlarıyla birlikte kaldırılması kabul edildi.

5. Dış Borçlar

*  En çok Fransa ile aramızda bu konuda sorun çıktı.

*  Düyun-u Umumiye İdaresi kaldırıldı.

*  Osmanlı borçları Osmanlı Devleti’nden ayrılan devletler ara­sında paylaştırıldı.

*  Borçların önemli bir kısmını Türkiye ödeyecekti.

*  Borçlar Türk lirası ya da Fransız frangı ile ve taksitler halinde ödenecekti.

6. Patrikhane

* Yabancı kiliselerle ilişki kurmaması şartıyla patrikhane İstan­bul’da kalacak ve  Seçilen patriği Türk hükümeti onaylayacak.

7.Yabancı Okullar

*  Türkiye’de bulunan bütün yabancı okullar Türk Milli Eğitim sistemine bağlı olacak.

*  Bu okullar Türk müfettişlerince denetlenecek.

8. Savaş Tazminatı

*  Yunanistan’dan savaş tazminatı olarak sadece Edirne’nin Karaağaç istasyonu alındı.

9. Azınlıklar

*  Türkiye’de bulunan bütün azınlıklar Türk vatandaşı sayıldı. Böylece Avrupalı devletlerin içişlerimize karışmaları önlendi.

*  Batı Trakya Türkleri ile İstanbul Rumları hariç Yunanistan’da­ki Türkler ve Türkiye’deki Rumların yer değiştirmesi kararlaş­tırıldı.

Lozan Antlaşması’nın Önemi

  •  Türkiye’nin bağımsızlığı tanındı.
  • Türk milleti açısından I. Dünya savaşı sona erdi.
  • Lozan Antlaşması uzun süre geçerli olması açısından diğer antlaşmalara örnek oldu.
  • Boğazlar komisyonunun varlığı milli egemenliğimize gölge düşürdü.
  •  Uzun yıllar süren kapitülasyonlar, dış borçlar, azınlıklar gibi sorunlar çözümlendi.
  • Irak sınırı hariç diğer sınırlarımız belirlendi.
  • Türk bağımsızlık savaşı diğer esir milletlere örnek oldu.

Antlaşmadan Sonra Sorun Olan Konular

📌  Musul Sorunu

📌  Hatay Sorunu

📌  Boğazlar Sorunu

📌  Dış borçların ödenme şekli

📌  Nüfus mübadelesi

📌  Yabancı okullar

II. TBMM Dönemi

Kurtuluş savaşını kazanan I. TBMM bu süre içinde yıprandığı için 1 Nisan 1923’te feshedildi. 11 Ağustos 1923’te II.TBMM açıldı.

*  II. TBMM 1923-1927 arasında faaliyet gösterdi.

*  II. TBMM bir inkılap meclisidir.

  II. TBMM döneminde;

🔷 Lozan Antlaşması’nın onaylanması

🔷  Cumhuriyetin ilanı

🔷 Halifeliğin kaldırılması

🔷  Ankara’nın başkent olması

🔷  1924 Anayasası’nın kabulü

🔷  Medeni Kanun’un kabulü

🔷 Kılık – Kıyafet Kanunu

🔷  Tevhid-i Tedrisat Kanunu gibi önemli inkılaplar gerçekleştirildi.

 

Cumhuriyet’in İlanı (29 Ekim 1923)

*Kurtuluş savaşı yıllarında sürekli milli egemenliğin önemi vur­gulanmıştır.

* TBMM’nin varlığı cumhuriyetin ilanını gerektiriyordu.

*Ankara’nın başkent olarak ilanının ardından rejim tartışmala­rı başladı.

*1923 Ekim’inde Ali Fethi Bey hükümetinin istifasıyla ortaya bir hükümet bunalımı çıktı.

*Meclis hükümeti, sistemi yüzünden yeni bir hükümetin kurul­ması gecikiyordu.

* Hükümet bunalımını çözmek ve rejim tartışmalarını sona erdirmek amacıyla Mustafa Kemal Paşa’nın teklifiyle Cumhuri­yet ilan edildi.

Sonuçları

✏ Yeni Türk devletinin rejimi belirlendi.

✏  Hükümet bunalımı sona erdi.

✏  Meclis hükümeti sisteminden kabine sistemine geçildi.

✏  1921 Anayasası’na devletin rejimi, dili, dini, başkenti ile ilgili maddeler eklendi.

❗ Mustafa Kemal Paşa ⇒   İlk Cumhurbaşkanı

❗ İsmet Paşa  ⇒     İlk Başbakan

❗ Fethi (Okyar) Bey ⇒    İlk TBMM başkanı seçildiler.

Halifeliğin Kaldırılması (3 Mart 1924)

Sebepleri

🔹  Saltanatı kaldırılması ve Cumhuriyetin ilanı ile halifeliğin bir fonksiyonunun kalmaması

🔹Ulusal egemenlikle halifeliğin bağdaşmaması.

🔹  Yeni rejime karşı olanların sığınabilecekleri tek makamın ha­lifelik olması

🔹  Bazı milletvekillerinin halifeyi TBMM’nin üzerinde görmeleri

  • Bütün bu gelişmeleri dikkate alan TBMM, 3 Mart 1924’de çıkardığı bir kanunla halifeliği kaldırdı, aynı zamanda;
  • Şer’iye ve Evkaf Vekaleti kaldırıldı. Yerine daha sonra Diya­net İşleri Başkanlığı ve Vakıflar Genel Müdürlüğü kuruldu.
  • Erkan-ı Harbiye-i Umumiye Vekaleti kaldırıldı. Genel kur­may başkanlığı kuruldu ve siyaset dışı bırakıldı.
  • Tevhid-i Tedrisat Kanunu çıkarılarak eğitimde birlik sağlandı.
  • Osmanlı hanedanı yurt dışına çıkarıldı.

Halifeliğin Kaldırılmasının Sonuçları

🔹  İnkılapların gerçekleştirilmesi için uygun bir ortam hazırlandı.

🔹  Laikliğin gerçekleştirilmesi için önemli bir adım atıldı.

🔹  Yeni kurulan rejim güçlendirilerek eski rejime dönüş yolu ka­patıldı.

🔹  Ulusal egemenliğin pekiştirilmesi sağlandı.

Ankara’nın Başkent Olması (13 Ekim 1923)

*Kurtuluş savaşının kazanılmasından sonra başkent sorunu ortaya çıktı.

* Ankara, Kurtuluş Savaşı’nın merkezi olması ve güvenli bir konumda bulunması sebebiyle TBMM tarafından başkent olarak kabul edildi.

Çok Partili Hayata Geçiş

İlk TBMM’de Gruplar

🔶  İlk TBMM’de bütün milletvekillerinin ortak amacı vatanın iş­galden kurtarılması olduğu için partileşmeye gidilmedi.

🔶  İlk TBMM’de Islahat Grubu, İstiklal Grubu, Tesanüt Grubu gi­bi gruplar vardı.

🔶   Mustafa Kemal Paşa’nın öncülüğünde Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Grubu kuruldu.

🔶   Mustafa Kemal Paşa taraftarlarına I. Grup, karşı olanlara ise II. Grup dendi. II. Grup saltanat ve hilafet taraftarı idi.

Halk Partisi’nin Kuruluşu (9 Ağustos 1923)

✔  Mustafa Kemal Paşa’nın öncülüğünde Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk grubu temel alınarak kuruldu.

✔  Parti 1923-1950 yılları arasında tek başına iktidarda kaldı.

✔  Bu süre içinde;

✔  Mustafa Kemal Paşa 1923- 1938

✔  İsmet İnönü                 1938-1950

✔  hem cumhurbaşkanlığı hem de genel başkanlık yaptılar.

✔  Yapılan inkılaplar parti programına dayanarak gerçekleştiril­miştir.

✔  Halk partisi ekonomide devletçiliği savunmuştur.

✔  Türkiye’de kurulan ilk siyasi partidir.

✔  Halk partisi 14 Mayıs 1950’de yapılan seçimleri kaybetti ve yönetimi Demokrat Parti aldı.

 

Ordunun Siyasetten Ayrılması (10 Aralık 1924)

* II. TBMM döneminde milletvekilliği ile komutanlık aynı kişide bulunabiliyordu.

*  Mustafa Kemal Paşa ittihatçılarda gördüğü ordu-politika ilişki­sinin Cumhuriyet döneminde de devam etmesini istemiyordu.

*  1924 yılı Ekim ayı sonlarında Kazım Karabekir Paşa, Ali Fu­at Paşa, Refet Paşa gibi komutanlar birliklerinin başından ay­rılarak Ankara’ya geldiler. Bu gelişmeler üzerine milletvekilli­ğiyle askerliğin aynı kişide bulunamayacağına dair kanun ka­bul edildi.

*  Böylece ordu siyasetten ayrıldı.

 

Terakkiperver Cumhuriyet Partisi (17 Kasım 1924)

🖊  Partinin genel başkanı Kâzım Karabekir Paşa’dır.

🖊  Kurucuları milli mücadelenin önde gelen isimleridir. Rauf (Or-bay) Bey, Ali Fuat (Cebesoy) Paşa, Refet (Bele) Paşa, Ad­nan (Adıvar) Bey gibi

🖊  Türkiye’de Halk partisinden sonra kurulan ikinci parti, Cum­huriyetin ilanından sonra kurulan ilk partidir.

🖊  İlk muhalefet partisidir.

🖊   Ekonomide liberal düşünceyi savunmuştur.

🖊  Dini inançlara saygılı olmayı ilke olarak kabul etmiştir.

🖊  Terakkiperver Cumhuriyet Partisi’nin muhafazakar ve dini inanç!ara saygılı bir siyaset izlemesi yeni rejime karşı olanla­rın bu partide yer almalarına neden oldu.

🖊  Terakkiperver Cumhuriyet partisi Şeyh Said isyanı ile ilgisi olduğu gerekçesiyle kapatıldı. (5 Haziran 1925)

🖊  Çok partili hayata geçişte ilk deneme başarısızlıkla sonuçlandı.

 

Şeyh Said İsyanı (13 Şubat 1925)

Sebepleri

🔴  Şeyh Said’in yeni rejime karşı olması

🔴  İngilizlerin kışkırtmaları

🔴  Terakkiperver Cumhuriyet Partisi’nin kurulması

🔴  Diyarbakır’da başlayan isyan çok geniş bir alana yayıldı.

🔴  İsyanı bastıramayan Fethi (Okyar) Bey hükümeti istifa etti, yeni hükümeti İsmet Paşa kurdu.

🔴  Alınan tedbirlerle Şeyh Said isyanı bastırıldı.

Sonuçları

🔷  Takrîr-i Sükun Kanunu çıkarıldı. (4 Mart 1925)

🔹  Bu kanunla basına sınırlama getirildi.

🔹 Hükümetin eleştirilmesi yasaklandı.

🔹  Bu kanun 1929’a kadar yürürlükte kaldı.

🔹   İsyan bölgelerine İstiklal mahkemeleri gönderildi.

🔹   Yeni rejime yönelik ilk isyandır.

🔹   Terakkiperver Cumhuriyet Partisi kapatıldı.

🔹    İlk demokrasi denemesi başarısızlıkla sonuçlandı.

🔹  İngiltere Musul konusunda önemli bir avantaj elde etti.

 

Mustafa Kemal’e Süikast Girişimi (16 Haziran 1926)

✴  Eski ittihatçılarla yeni rejime karşı olanlar Mustafa Kemal Pa­şa’ya bir suikast düzenleyerek iktidarı ele geçirmeyi planladı­lar.

✴  Suikast yeri olarak İzmir seçildi.

✴  Suikast gerçekleşmeden ortaya çıkarıldı.

✴  Olayı planlayanlar İzmir İstiklal mahkemesinde yargılanarak ağır cezalara çarptırıldılar. .

✴  Mustafa Kemal Paşa “Benim naçiz vücudum elbet bir gün toprak olacaktır. Fakat Türkiye Cumhuriyeti ilelebet payidar kalacaktır.” demiştir.

 

Serbest Cumhuriyet Partisi (12 Ağustos 1930)

🖌  1929’da bütün dünyada başlayan ekonomik bunalım Türki­ye’yi de etkiledi.

🖌 İktidardaki Cumhuriyet Halk Partisi’ne karşı tepkiler artmaya başladı.

🖌  İktidar partisinin denetlenebilmesi ve demokrasinin tam ola­rak yerleşebilmesi için yeni bir partiye ihtiyaç duyuldu.

🖌  Mustafa Kemal Paşa’nın isteğiyle Fethi (Okyar) Bey’in baş­kanlığında Serbest Cumhuriyet Partisi kuruldu.

🖌  Serbest Cumhuriyet Partisi ekonomide liberalizmi savunu­yordu.

🖌  Zamanla partiye inkılap karşıtları girmeye başladı.

🖌  Fethi Bey kontrolü kaybedeceğini anlayınca partiyi feshetti. (17 Kasım 1930)

 

Menemen Olayı 23 Aralık 1930

◾  Derviş Mehmet ve adamları Menemen’de olay çıkardılar.

◾  Olayı bastırmak isteyen asteğmen Kubilay öldürüldü.

◾  Alınan tedbirlerle isyan bastırıldı.

◾  Olayı çıkaranlar İstiklal mahkemelerinde yargılanarak ağır cezalara çarptırıldılar.

◾  Menemen olayı rejime yönelik ikinci harekettir.

◾  Serbest Cumhuriyet Partisi’nin feshedilmesindeki haklılık an­laşılmıştır.

◾  1946’ya kadar çok partili hayata geçilmesi gecikmiştir.

 

Çok Partili Hayata Geçilememesinin Sebepleri 

🔘  Yeni rejimin yerleştirilmek istenmesi

🔘Halkın çok partili hayata hazır olmayışı

🔘  Yeni bir dünya savaşının çıkma ihtimali

🔘  Lozan’dan kalan bazı sorunların çözülmek istenmesi (Hatay-Boğazlar)

 

Çok Partili Hayata Geçiş (1946)

⚙  II. Dünya savaşından sonra bir çok ülkede demokrasi hakim olmaya başladı.

⚙  Savaşı kazanan ülkeler de demokrasi ile yönetilen ülkelerdi,

⚙  Dünya barışını korumak için savaştan sonra Birleşmiş Millet­ler kuruldu.

⚙  Türkiye’nin de dünya devletleri içerisinde yerini alabilmesi için çok partili hayata geçmesi gerekiyordu.

⚙  1946’da Cumhuriyet Halk Partisi’nden ayrılan Adnan Mende­res, Celal Bayar, Refik Koraltan ve Fuat Köprülü Demokrat Parti’yi kurdular.

⚙  1946’da “açık oy, gizli sayım” sistemine dayalı yapılan seçimi Cumhuriyet Halk Partisi kazandı.

⚙  14 Mayıs 1950’de “gizli oy, açık sayım” sistemiyle yapılan se­çimi Demokrat Parti büyük bir çoğunlukla kazandı.

⚙  Demokrat Parti 1950-1960 yılları arasında Türkiye’yi idare etti.

⚙  Bu dönemde Cumhurbaşkanı – Celal Bayar, Başbakan – Adnan Menderes TBMM Başkanı – Refik Koraltan

 

İnkılaplar

Cumhuriyet döneminde; Siyasi alanda, Hukuk alanında, Eğitim alanında, Sosyal alanda, Ekonomi alanında inkılaplar yapıldı.

Siyasi alanda Yapılan İnkılaplar

♻  Saltanatın kaldırılması  1 Kasım 1922

♻ Ankara’nın başkent olması  13 Ekim 1923

♻   Cumhuriyetin ilanı   29 Ekim1923

♻   Halifeliğin kaldırılması   3 Mart1924

♻   Çok partili hayata geçiş denemeleri yapılmıştır.

 

 Hukuk Alanında Yapılan İnkılapların Sebepleri

💠  Osmanlı Devleti’nde hukuk birliğinin olmaması

💠  Kadın-erkek eşitliğinin olmaması

💠  Çağın ihtiyaçlarını karşılayacak yeni bir hukuk sitemine ihti­yaç duyulması

💠  Devlete laik bir karakter kazandırma düşüncesi

 

Teşkilat-ı Esasiye’nin Kabulü (20 Ocak 1921)

🚩  23 Maddedir.

🚩  Kısa olmasının nedeni o zamanın olağanüstü şartları ve acil ihtiyaçları karşılamak için hazırlanmış olması.

🚩  Güçler birliği ilkesi hakimdir.

🚩  TBMM yasama ve yürütme yetkisine sahiptir

🚩  Meclis Hükümeti sistemi vardır.

🚩  TBMM’nin üstünde güç yoktur.

🚩  Amasya Genelgesi ile gelişen milli hakimiyet ruhuna resmi bir kimlik verilmiştir.

🚩  Bu Anayasaya devletin yönetim şekli (cumhuriyet)29 Ekim 1923’de eklenmiştir.

 

 1924 Anayasası’nın Kabulü (20 Nisan1924)

⭕  Gerçek hayatın ihtiyaçlarına cevap veren bir anayasadır.

⭕  Egemenlik kayıtsız şartsız millete verilmiştir.

⭕  Vatandaşın haklarının korunması için Danıştay kurulmuştur.

⭕  1928’de Anayasadan “devletin dini İslam’dır” ibaresi çıkarılmıştır.

⭕  Kadınlara seçme ve seçilme hakkı verilmiştir.

⭕  1937’de Atatürk ilkeleri anayasaya girmiştir.

⭕  Günün şartlarına göre en çok değişikliğe uğrayan Anayasa­dır

⭕  1960’a kadar yürürlükte kalmıştır.

📌 İsviçre Medeni Kanunu’nun kabulü       17 Şubat 1926

📌 İsviçre Borçlar Kanunu’nun kabulü         8 Mayıs 1928

📌 Alman Ticaret Kanunu’nun kabulü        10 Mayıs 1928

 

Laikliğe Geçiş Aşamaları

  1. Saltanatın Kaldırılması  1 Kasım 1922

‼İlk aşamadır.

  1. Halifeliğin Kaldırılması  3 Mart 1924

‼‼En önemli aşamadır.

  1. Şer’iye ve Evkaf Vekaleti’nin kaldırılması  3 Mart 1924
  2.  Tevhid-i Tedrisat Kanunu’nun Kabulü 3 Mart 1924
  3. Tekke-Zaviye ve Türbelerin Kapatılması  30 Kasım 1925
  4. Medeni Kanun’un Kabulü  17 Şubat 1926
  5. Devletin Dini İslam’dır” Maddesinin   Anayasa’dan çıkarılması  10 Nisan 1928
  6. Laikliğin Anayasa’ya girmesi  5 Şubat 1937

İsviçre Medeni Kanunu’nun Kabul Edilmesinin Sebepleri

✔  Çağın ihtiyaçlarına uygun akılcı çözümler getirmesi

✔ Avrupa’da yapılan kanunların en yenisi olması

✔ Aile hukukunda kadın-erkek eşitliğine yer verilmesi

 

Medeni Kanunu’nun Kabul Edilmesinin Sonuçları

✔  Kadın – erkek eşitliği sağlandı.

✔  Yeni Türk devletinin yapısına uygun bir hukuk sistemi getirildi.

✔  Ülkede hukuk birliği sağlandı.

✔  Patrikhanenin dini konuların dışındaki yetkileri kaldırıldı.

✔ Azınlıklar Lozan’da tanınan kendi kanunlarıyla yönetilme hakkından vazgeçerek Türk kanunlarına tabi oldular.

 

Eğitim Alanında Yapılan İnkılaplar

🖍  Medreselerin kapatılması ve Tevhid-i Tedrisat Kanunu (3 Mart 1924)

🖍  Eğitimde birlik sağlandı.

🖍  Latin harflerinin kabulü (1 Kasım 1928)

🖍  Öğrenim kolaylaştı.

🖍  Millet mekteplerinin açılması (1 Ocak 1929)

🖍  Türk Tarih Kurumu’nun kurulması (15 Nisan 1931)

🖍  Milliyetçilik ilkesi ile ilgilidir.

🖍  Türk Dil Kurumu’nun kurulması (12 Temmuz 1932)

🖍  Milliyetçilik ilkesi ile ilgilidir.

🖍  Üniversite reformunun yapılması (1933)

 

Sosyal Alanda Yapılan Inkılaplar

🔆Şapka ve Kılık – Kıyafet (25 Kasım 1925)Kanunu’nun Kabulü

▪  Giyim-kuşamda çağdaşlaşma sağlandı.

🔆Tekke-Zaviye ve Türbelerin (30 Kasım 1925)kapatılması

🔆  Miladi Takvimin kabulü (26 Aralık 1925)ve uygulanmaya başlaması (1 Ocak 1926)

🔆Uluslararası ölçü ve tartının kabulü (1 Nisan 1931)

▪ Uluslararası ticari ilişkilerde kolaylık sağlandı.

🔆Soyadı Kanunu’nun kabulü (21 Haziran 1934)

▪  Kişilerin toplum hayatında kolayca tanınmaları sağlandı.

🔆Hafta tatilinin Cuma gününden Pazar gününe alınması (1935)

▪  Uluslararası ilişkilerde düzen sağlandı.

 

Kadın Haklarındaki Gelişmeler

🚺  Medeni Kanun’un kabulü (17 Şubat 1926)

🚺  Belediye seçimlerine katılma hakkı verilmesi (3 Nisan 1930) -> İlk siyasi haktır.

🚺  Muhtar olma hakkının verilmesi (26 Ekim 1933)

🚺  Milletvekili seçme- seçilme hakkının verilmesi (5 Aralık 1934)

 

Ekonomik Alanda Yapılan İnkılaplar

💰 İzmir I. İktisat Kongresi ve Misak-ı İktisadi’nin kabulü 17 Şu­bat 1923)

💰  Özel girişimlerin desteklenmesi

💰  Sanayiyi teşvik edecek kanunların çıkarılması

💰  Yurtta hammaddesi olan sanayi kollarının geliştirilmesi

💰  İlk özel bankanın (İş bankası) kurulması (1924)

💰  Aşar (öşür) vergisinin kaldırılması (17 Şubat 1925) –

▪  Köylü rahatladı.

💰  Kabotaj Kanunu’nun kabulü (1 Temmuz 1926)

▪Denizlerimizde ve limanlarımızda ticaret yapma hakkının alınması

💰  Teşvik-i Sanayi Kanunu’nun kabulü(28 Mayıs 1927)

💰  Beş yıllık kalkınma planının hazırlanması (1934) –

💰  Devletçi ekonomik bir politika izlenmiştir.

💰  Etibank ve Maden Tetkik Arama (1935) Enstitüsü’nün kurulması

Oylarınızı paylamak ister misiniz ?


Tepki Ver 🙂
  • Fascinated
  • Happy
  • Sad
  • Angry
  • Bored
  • Afraid

You may also like...

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir