BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI’NIN SONUÇLARI, WİLSON İLKELERİ

  • 1914 yılında Avrupa’da başlayan savaş Amerika Birleşik Devletleri’nin İtilaf Devletleri safında savaşa girişiyle sona erdi.
  • Amerika Birleşik Devletleri savaşın sonucunu belirledi.
  • Dünya barışını korumak, devletler arası sorunları barışçı yollarla çözümlemek amacıyla Milletler Cemiyeti kuruldu.

 

NOT: Bu cemiyet, Dünya barışını korumaktan daha çok büyük devletlerin çıkarlarını korumaya çalıştığından barışı devam ettiremedi. II.Dünya Savaşı çıktı.

 

İtilaf Devletleri Osmanlı Devleti ile de Sevr Antlaşması’nı imzaladı. Bu antlaşma Türk milletini ortadan kaldırarak yok sayan bir antlaşma idi. Bu antlaşma ile, bütün ülke yenenler tarafından paylaşılıyor, Türk halkı her türlü bağımsızlığını yitiriyordu. Türk halkı bu antlaşmaya büyük tepki gösterdi.Halkımız Mustafa Kemal Atatürk önderliğinde “Kurtuluş Savaşı’nı” gerçekleştirerek bize zorla kabul ettirilmek istenen Sevr Antlaşması’nı reddetti.

 

Wilson İlkeleri:

Amerika Başkanı Wilson 1.Dünya Savaşı’na girerken bir bildiri yayınlayarak savaş sonunda yapılacak barışın esaslarını açıklamıştır. Ancak barış antlaşmaları imzalanırken bu ilkelere uyulmamıştır.

 

Wilson İlkeleri’nin Osmanlı Devleti’ni ilgilendiren maddeleri şunlardı (8 Ocak 1918):

* Yenen devletler, yenilen devletlerden toprak ve savaş tazminatı almayacak.

* Türklerin çoğunlukta olduğu bölgelerde kesin olarak Türk egemenliği tanınacak.

* Boğazlar bütün devletlere açık olacak.

 

I.DÜNYA SAVAŞINI BİTİREN ANLAŞMALAR

28 Haziran 1919 Versay             Almanlar

10 Eylül 1919 Sen Cermen        Avusturya

27 Kasım 1919 Nöyyi                  Bulgaristan

4 Haziran 1920 Triyanon            Macar krallığı

10 Ağustos 1920 Sevr                 Osmanlı (Türk Halkı Sevr barışını kabul etmemiştir.)

 

 MONDROS ATEŞKES ANLAŞMASI(30 Ekim 1918):

       Ahmet İzzet Paşa Hükümeti, Bahriye Nazırı Rauf Beyin başkanlığındaki Osmanlı kurulu ile İngiliz Amiral Karltop Limni adasının Mondros limanında imzalamışlardır.

Önemi : Bu Anlaşma ile Osmanlı fiilen sona ermiştir. Mondros Ateşkes anlaşması, kayıtsız şartsız teslim belgesidir.

Mondros Md.7: İtilaf devletlerine istedikleri yeri işgal etme hakkı tanımaktadır.

Mondros Md.24: İtilaf devletlerine Vilayet-i Site (Erzurum, Van, Sivas, Bitlis, Diyarbakır, Harput) illerinde Bağımsız  Ermenistan ve kürdistan kurulacaktır. [Wilson prensipleri ile paralel: Amerika’nın 1.Dünya savaşına katılırken başkan wilsonun yayımladığı Wilson ilkeleri: Yenenler yenilenlerden tazminat almayacak …Doğu illerinde referandum sonuçlarına göre Ermenistan ve Kürdistan Devletleri kurulacak]

 

30 Ekim 1918 MONDROS ANLAŞMASININ UYGULANMASI:

İtilaf devletleri Anlaşmanın 7.maddesine dayanarak;

İngilizler: Musul, Antep, Urfa, Maraş, Batum ve Kars’ı işgal etmişler; Samsun ve Merzifon’a asker çıkarmışlardır.

Fransızlar: Dörtyol, Mersin ve Adana yöreleri ile Afyon’u işgal etmişlerdir.

İtalyanlar: Antalya, bodrum, Kuşadası, Marmaris ve Konya çevresine asker çıkarmışlardır.

 

Not: İtalyanlar I Dünya savaşına ittifak devletlerinin yanında başlamışlar daha sonra dönerek itilaf devletlerine katılmışlardır.

 

  • 13 Kasım 1918 İtilaf devletleri İstanbul’u fiilen işgal etmişlerdir.
  • 21 Aralık 1918 tarihinde 6.Mehmet (Vahdettin) Meclis-i Mebusanı Fesh etmiştir. İkinci Meşrutiyetin sonu.
  • 18 Ocak 1919 Paris Barış Konferansı: İngilizlerin, Osmanlı imparatorluğu paylaşımına Yunanlıları ortak ettiği konferanstır. Güçlü, İtalya yerine daha zayıf olan Yunanistan tercih edilmiştir.
  • 16 Mart 1920 İtilaf devletleri İstanbul’u resmen işgal etmişlerdir.
Oylarınızı paylamak ister misiniz ?


Tepki Ver 🙂
  • Fascinated
  • Happy
  • Sad
  • Angry
  • Bored
  • Afraid

 

Oylarınızı paylamak ister misiniz ?


Tepki Ver 🙂
  • Fascinated
  • Happy
  • Sad
  • Angry
  • Bored
  • Afraid

You may also like...

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir